This term is currently only available in Turkish.
Kontrast Madde Nedir?
Last updated:
Kontrast madde, tomografi, MR ve röntgen incelemelerinde damar, organ ve dokuların birbirinden daha net ayırt edilebilmesi için damardan veya ağızdan verilen ilaçtır. Tomografide iyot içeren, MR incelemesinde genellikle gadolinyum içeren maddeler kullanılır. Böbrek yetmezliği, gebelik ve önceki alerjik tepki öyküsü işlem öncesinde mutlaka hekime bildirilmelidir.
Kontrast Madde Ne İşe Yarar?
Görüntüleme yöntemleri dokuları yoğunluk farklarına göre ayırt eder. Bazı dokular birbirine çok benzediğinden düz çekimde ayırt edilemez. Kontrast madde bu farkı yapay olarak artırır: damardan verildiğinde kan dolaşımı zengin olan bölgeler belirginleşir.
Karaciğerde saptanan bir lezyonun iyi huylu mu kötü huylu mu olduğu, çoğu zaman yalnızca kontrast maddenin o lezyonda nasıl tutulup boşaldığına bakılarak ayırt edilir.
Hangi Tür Kontrast, Hangi Tetkikte?
| Tetkik | Kontrast türü | Veriliş yolu |
|---|---|---|
| Tomografi (BT) | İyot içeren | Damardan ve/veya ağızdan |
| MR | Genellikle gadolinyum içeren | Damardan |
| Röntgen / baryumlu grafi | Baryum | Ağızdan veya makattan |
Verildiğinde Ne Hissedilir?
Damardan verilirken vücutta yayılan bir sıcaklık hissi, ağızda metalik tat ve idrara çıkma hissi olabilir. Bunlar beklenen duyumlardır, alerji belirtisi değildir ve kısa sürede geçer.
Kimler Önceden Bilgi Vermelidir?
- Böbrek yetmezliği olanlar — kontrast madde böbrekten atılır.
- Daha önce kontrast maddeye alerjik tepki vermiş olanlar.
- Gebeler ve emzirenler.
- Şeker hastalığında metformin kullananlar.
- Tiroid hastalığı bulunanlar (iyotlu kontrast için).
Bu durumların hiçbiri tetkiki kesin olarak engellemez; işlem öncesi hazırlığı ve kontrast maddenin seçimini değiştirir. Bilgi verilmemesi ise önlenebilir riskleri önlenemez hâle getirir.
Sources
Related Terms
This page is for general information only and does not replace a physician's evaluation. Please consult your doctor about your own lab results.
For Appointments and Questions
To learn more about this or to request an appointment, you can reach Prof. Dr. Çetin Karaca via WhatsApp or Instagram.