ALT (Alanin Aminotransferaz) Nedir?

ALT Ne İşe Yarar?

ALT, karaciğer hücrelerinin sitoplazmasında yoğun olarak bulunan ve amino asit metabolizmasında rol oynayan bir enzimdir. Çok daha az miktarda böbrek, kalp ve iskelet kasında da bulunur, ancak karaciğerdeki yoğunluğu diğer dokulara göre belirgin şekilde fazladır. Bu nedenle ALT, karaciğer hücre hasarını gösteren testler arasında en karaciğere özgü olanıdır; karaciğer hücreleri herhangi bir nedenle zarar gördüğünde ALT kan dolaşımına geçer ve tahlilde yüksek çıkar.

ALT Testi Ne Zaman İstenir?

ALT testi; rutin sağlık kontrollerinde, karaciğer hastalığından şüphelenilen durumlarda, karaciğeri etkileyebilecek ilaç kullanımının takibinde ve bilinen bir karaciğer hastalığının seyrinin izlenmesinde istenir. Genellikle tek başına değil, AST, ALP ve GGT gibi diğer karaciğer enzimleriyle birlikte bir karaciğer paneli içinde değerlendirilir; bu birlikte değerlendirme yüksekliğin olası nedenini daraltmaya yardımcı olur.

ALT Yüksekliğinin Başlıca Nedenleri

• Karaciğer Yağlanması: Alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanması (NAFLD/MASLD), toplumda ALT yüksekliğinin en sık görülen nedenlerinden biridir.
• Viral Hepatitler: Hepatit B ve Hepatit C gibi karaciğeri etkileyen enfeksiyonlar ALT'yi belirgin şekilde yükseltebilir.
• Alkol Kullanımı: Düzenli ve aşırı alkol tüketimi karaciğer hücrelerine zarar vererek ALT yüksekliğine yol açabilir.
• İlaca Bağlı Karaciğer Hasarı: Bazı ağrı kesiciler, antibiyotikler ve kolesterol ilaçları dahil çeşitli ilaçlar ALT düzeyini geçici olarak artırabilir.
• Aşırı Kilo ve Metabolik Sendrom: Obezite, tip 2 diyabet ve yüksek trigliserid gibi metabolik bozukluklar ALT yüksekliğiyle ilişkilendirilir.

ALT Yüksek Çıktığında Ne Yapılmalı?

Tek bir ALT yüksekliği tek başına bir tanı koydurmaz ve çoğunlukla hafif yükselmeler geçicidir. Sonucun; alkol ve ilaç kullanım öyküsü, vücut kitle indeksi, diğer karaciğer testleri ve gerektiğinde görüntüleme yöntemleriyle birlikte bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Yüksekliğin sürekliliği veya belirgin oranda olması durumunda ileri tetkik gerekebilir.