This term is currently only available in Turkish.
Karaciğer Nedir?
Last updated:
Karaciğer, karnın sağ üst bölümünde, kaburgaların altında yer alan ve vücudun en büyük iç organı olan bir bezdir. Kandaki zararlı maddeleri temizler, ilaçları parçalar, protein ve pıhtılaşma faktörleri üretir, şekeri depolar ve yağların sindirimi için safra salgılar. Yenilenme yeteneği yüksektir; hasarın ilerlemesi genellikle sessiz seyreder.
Karaciğer Nerede Bulunur?
Karaciğer, karnın sağ üst kadranında, diyaframın hemen altında ve kaburgaların arkasında yer alır. Sağlıklı bir erişkinde yaklaşık 1,5 kilogramdır ve normalde kaburga kafesinin dışına taşmaz — bu nedenle muayenede elle kolayca hissedilmez.
Karaciğer Ne İşe Yarar?
Karaciğer tek bir işi olan bir organ değildir; aynı anda birkaç sistemin merkezidir:
- Temizleme. Bağırsaklardan emilen maddeler önce karaciğere uğrar. Amonyak gibi zararlı ürünler burada zararsız hâle getirilir.
- İlaç metabolizması. Kullanılan ilaçların çoğu karaciğerde parçalanır; karaciğer hastalığında ilaç dozlarının gözden geçirilmesinin nedeni budur.
- Üretim. Kanın sıvı dengesini sağlayan albümin ve kanamayı durduran pıhtılaşma faktörleri karaciğerde yapılır.
- Depolama. Şeker glikojen olarak depolanır, açlıkta kana verilir. Demir, bakır ve bazı vitaminler de burada tutulur.
- Safra üretimi. Yağların sindirimi için gereken safra karaciğerde üretilir.
Karaciğer Hasarı Neden Sessiz İlerler?
Karaciğerin yedek kapasitesi çok yüksektir ve ağrı duyusu taşıyan sinirleri dokunun içinde değil, dışını saran zarındadır. Bu iki nedenle dokunun önemli bir bölümü zarar görene kadar şikâyet ortaya çıkmayabilir.
Hastalık çoğu zaman ilk kez rutin bir kan tahlilinde — ALT, AST veya GGT yüksekliğiyle — ya da başka bir nedenle çekilen ultrasonda fark edilir.
Karaciğer Kendini Yeniler mi?
Karaciğer, insan vücudunda yenilenme kapasitesi en yüksek organlardan biridir; alkolün bırakılması veya kilo verilmesi gibi müdahalelerle erken evredeki yağlanma ve iltihap büyük ölçüde geri dönebilir. Ancak siroz aşamasındaki nedbe dokusu kalıcıdır — bu, yenilenmenin sınırıdır.
Sources
Related Terms
Related conditions and procedures
This page is for general information only and does not replace a physician's evaluation. Please consult your doctor about your own lab results.
For Appointments and Questions
To learn more about this or to request an appointment, you can reach Prof. Dr. Çetin Karaca via WhatsApp or Instagram.
